De NOE Familie in en om het Meetjesland: tak Wachtebeke

C VII a     Ivo Francies Noë

zoon van Pieter Joannes Noë (C VI) en Monica De Craene

Toen op 19-3-1831 de oudste zoon van Pieter Joannes Noë en Monica De Craene, met name Ivo, op bijna 15-jarige leeftijd overleed, kon men de herinnering aan deze eerstgeborene niet intenser maken dan 5 dagen later, bij de geboorte van een vijfde kind, hem eveneens de naam Ivo te geven met als tweede naam, die van zijn grootvader Francies.

Zijn geboorte-akte werd als volgt opgesteld:

"Het jaer achttien honderd een en dertig, den vijf en twintigsten der maend maert om negen ueren des morgens, voor ons Jan Bernard Vanpeene, Burgemeester en beambte van den burgerstand der Gemeente Assenede, district van Eecloo, provincie Oostvlaenderen, is gekomen Pieter Joannes Noé, oud 45 jaeren, landman, woonende te Assenede, welke ons vertoond heeft een kind van het mannelijk geslacht, geboren gisteren 24 deser, om elf ueren des nachts, van hem verklaerder en van Monica De Craene, zijn huysvrouw, en waer aen hij verklaerd heeft te geven de voornaemen Ivo Francies. Deze verklaering en vertooning zijn gedaen in tegenwoordigheyd van Ambrosius De Schepper, fabrykant, oud 50 jaeren, en Pieter Francies Dellaert, landbouwer, oud 49 jaeren, beyde woonende te Assenede, en den vader en de getuygen hebben deze acte met ons naer voorlezing onderteekend."

Een van de voornaamste gevolgen van de Franse bezetting sinds 1795 was het invoeren van de verplichte legerdienst. Deze wet van 18 september 1798 kreeg de naam bloed-wet. Alle ongehuwden van 20 tot 25 jaar moesten soldaat worden gedurende 5 jaar in vredestijd en zonder tijdsbeperking in oorlogstijd. De verslagenheid bij ons volk was enorm. Reeds afkerig van het leger zouden onze jongens moeten gaan strijden in een vreemde krijgsmacht. Gezien de vele veldslagen in verre streken was de kans op sneuvelen groot. Zonder te spreken van ongevallen met paarden, kanonnen of buskruit. Bovendien stond het soldatenvolk toen in een ongunstig daglicht: hoeveel plundertochten hadden onze voorouders niet meegemaakt?

Toen op 5-9-1798 alle ongehuwde mannen tussen 20 en 25 jaar onder de wapens werden geroepen begon de opgekropte misnoegdheid over te koken en het resultaat was de beroemde Boerenkrijg, waarbij de Vlaamse opstandelingen meedogenloos werden verslagen. Lotingen werden geboycot, en de meesten van hen die er zich "ingeloot" hadden kwamen in het begin niet opdagen. Van de 730 die het noodlottig nummer hadden getrokken, voldeden slechts 141 aan hun oproep. In Parijs waren ze nog met 99 en in Dijon met... 3.

En dan begon de jacht op de deserteurs. Jaar na jaar moesten meer soldaten geleverd worden en werd onderduiken moeilijker. Geregeld werd vader of moeder gevangen gezet tot de deserteur zich aanmeldde. Ofwel werden de ouders veroordeeld tot een boete van 1.500 frank. Een goed geschoold ambachtsman verdiende welgeteld 1 frank per dag. Of in het ouderlijke huis werden 5 tot 10 soldaten gelogeerd op kosten van de ouders of familie van de deserteur. Vliegende brigades schuimden stad en land af op zoek naar vluchtelingen, en deurwaarders deden huiszoekingen.

Aanvankelijk was geen vervanging voorzien maar vrij vlug werd een discriminerend systeem uitgedacht waarbij rijkemanszonen zich konden laten vervangen in ruil voor een stevige premie. Personen die in vervanging de legerdienst vervulden kwamen meestal uit de onderste lagen van de maatschappij, ongeletterd, arm, dikwijls wees en meestal echte avonturiers. En het geld dat ze als vervanger toegewezen kregen was een welkome steun voor de andere huisgenoten of familie, maar werd natuurlijk door sommigen ook wel eens opgeteerd of verbrast.

Ivo was van het militiejaar 1851 en vader had reeds een en ander ondernomen om zijn oudere zonen vrij te kopen van legerdienst. Ivo, volgens de militielijsten 1,70m groot, trok het noodlottige nummer 22 en vader diende opnieuw diep in zijn geldbeugel te tasten om ook Ivo te mogen thuis houden.

Een zekere Josephus De Cock, zoon van Josephus en Seraphina De Rijcke, werkman van beroep, en milicien van de lichting 1847 had het geluksnummer 53 getrokken en deze verwisseld met het nr. 35 van Petrus Dejans van het militiejaar 1849. Toch werd Josephus niet opgeroepen.

Tuk op een militair avontuur zocht hij Ivo op en verbond er zich toe zijn nummer 35 te verwisselen voor het nr. 22, en zo "... getrouwelijk te vervullen al de verpligtingen die hem zullen opgeleid worden zoolang als gemelden dienst voortduren zal. In vergelding van dit engagement verbindt comparant Pieter Joannes Noë over zijn voornoemden zoon Ivo Noë aen den comparant De Cock in goede gangbare gouden of zilveren speciën te betalen eene som van 300 franken over welke som de Cock zal mogen beschikken zoo haest hij als substituant van Ivo Noë bij het leger zal aengenomen zijn en alzoo bij den dienst der militie zal gesteld zijn."

Ook de kosten van de acte en de registratie waren uiteraard voor rekening van vader Noë. (101)

Ivo Francies was 35 jaar oud, toen hij in Zelzate op 14 mei 1866 huwde met de 9 jaar jongere Catharina Boone, die op 25 april 1840 in Zelzate geboren en gedoopt werd. De Boones waren echte Zelzatenaren, maar de grootmoeders van Catharina kwamen uit Evergem en Ertvelde (zie kwartierstaat bij Joris Noë [C VIII b]). De grote hoeve van de familie Boone was gelegen op de grens van Zelzate met Ertvelde, op de Assenedesteenweg.

Als jonggehuwden huurden Ivo en Catharina een hofstee op de Akker te Zelzate, nu bewoond door de familie De Martelaer. Ivo volgde er Sepherinus Van Kerckvoorde en zijn vrouw Amelie De Vos op. Op die boerderij werden de 7 kinderen geboren.

Toen de jongste spruit twee jaar oud was, verhuisden Ivo en Catharina met hun gezin naar Wachtebeke-Overslag, waar in de Sint-Elooispolder een grote boerderij vrijkwam, nieuw van 1874. De vorige bewoners Sophie Bruggeman, weduwe Livinus Theodorus Buysse werd met haar kinderen op 16 december 1881 afgeschreven naar het Nederlandse Koewacht.

Op 2 april 1882 liet Ivo zich met zijn gezin en met Catharina's zus Stephanie in Wachtebeke inschrijven. Hun adres was "St. Eloypolder 21".

Ivo was actief in verschillende bonden, dijkgraaf van de St. Elooispolder en zelfs schepen van Wachtebeke. Hij stierf er op 3-12-1915, amper 6 maand voor hun gouden huwelijksjubileum en Catharina volgde hem op 16-3-1923.

Hun kinderen: