| 'Oku ngaohi e ngatu mei he 'akau koe hiapo.
Koe hiapo koe 'akau huli pea 'oku ui 'ae fanga ki'i huli koe afu.
'Oku ta'ata'aki pe 'ae afu 'o to fakalelei pea tauhi ke ma'ala'ala.
'Oku tauhi e afu ke 'oua e va'ava'a 'aki hono pakipaki e mukomuka'i va'ava'a
kotoa pe 'oku ha he sino'i afu. Ka lava ha ta'u e ua pe lahi ange
pea ta leva 'ae hiapo. Ko hono ta 'oku ui koe amusi.
'Oku tanaki 'ae hiapo kuo amusi 'o tuku ke mae
pea 'osi mo hono to'i kae toki hae. 'Oku hae faka'angataha pe 'ae
sino'i hiapo 'e taha ke ma'u mei ai 'ae lau'i tutu loloa 'e taha.
'Oku fohi 'ae tu'a kili 'oe lau'i tutu ke ma'a pea tauaki ke momoa mo matu'u.
Hili ia 'oku fakatauhoa 'ae lau'i tutu ki he hoa'i tutu 'e hongofulu
pe lau'i tutu e uofulu pea takai ia koe takainga tutu 'e taha.
'Oku ui 'ae takainga tutu 'e taha koe tekau. Ko e tekau 'e
hongofulu koe
ta'anga tutu 'e taha.
Koe naunau mahu'inga 'oku fiema'u ki he ngaue
'oku hoko koe tutua pea moe ike. 'Oku veteki 'ae takainga
tutu 'o fola he funga tutua pea fakapaa (ta) 'aki 'ae faha'i 'oe ike 'oku
tongitongi ke molu. 'Oku fulihi leva 'ae ike ki hono faha'i 'oku
tokalelei 'o fakatokalelei 'aki. 'Oku tatala leva 'a e hoa'i tutu
ke lo taha pea ui leva ia koe feta'aki. 'Oku pelupelu lalahi
leva e feta'aki 'o tautau ke momoa.
'Oka momoa 'ae lou feta'aki 'oku to'o hifo 'o
mutumutu
(tu'utu'u) hono tapa mo hono mui ke tapatapa tatau. Koe kongokonga
feta'aki 'oku to'o he taimi mutumutu 'oku ui koe papanaki.
'Oku fakatahataha'i 'ae lou feta'aki 'oku lalahi tatau 'o tuku ki he 'aho
koka'anga.
'Oku kumi leva 'e he fefine koka'anga ha kupesi
'oku sai'ia ai ke kupesi 'aki 'e ne ngatu. 'Oku vau mai e koka
pea fakataha'i tuitui 'o tatau. 'Oku fohi e kili'i tongo
'o fehu'i 'aki e koka moe tuitui kae 'oua kuo lanulanu lelei. 'Oku
alea'i moe papa koka'anga moe fale kautaha ke fai ai 'ae
koka'anga. Pea kole mo ha kau fefine ke nau omi 'o tokoni ki he 'aho
koka'anga.
'I he 'aho koka'anga 'oku fakapipiki 'ae
kupesi ki he papa koka'anga. 'Oku fola pea hokohoko 'ae lau'i
feta'aki 'i he funga kupesi kuo fakapipiki ki he papa koka'anga.
'Oku hokohoko 'aki 'ae lau'i feta'aki 'ae tou (manioke moho'ota).
'Oku lahi mo hono ngaue'aki 'oe mahoa'a (hu'ihu'i vai). 'Oku
ua hono fakakalakalasi 'oe lau'i feta'aki 'i he taimi ko eni. Koe
lau'olunga
koe
ngaahi lau'i feta'aki lau lalahi pea 'oku li fakaloloa ia 'o fakataupotu
ki he konga ki 'olunga 'oe ngatu. Koe laulalo 'oku lau iiki
pea 'oku li fakamaaukupu ia mei lalo 'o fakapipiki hifo 'aki 'ae lau'olunga.
'Oku vali 'aki leva e feta'aki 'ae koka kae 'oua kuo pipiki ('asi hake)
'ae fakatata oku ta 'i he kupesi. 'Oku teuteu ki ai moe me'atokoni
koe faka'oho 'oe kau koka'anga.
Koe ola 'oe ngaue kuo lava koe ngatu ia.
Ko hono fua koe langanga. Koe langanga 'e 50 koe ngatu ia
'e taha pea 'oku ui koe launima. Koe langanga 'e 100 koe ngatu
ia 'e ua pea ui koe lautefuhi.
Koe fa'ahinga 'oe ngatu 'oku ua. Koe Ngatu
Ta Hina pea moe Ngatu 'Uli. 'Oku tatau pe hona founga
ngaohi, hange ko ia 'oku fakamatala'i 'i 'olunga, ka 'oku kehe 'ae founga
teuteu'i 'oe koka 'oe ngatu 'uli pea mo hono kupesi. Vakai ki he
peesi 'oe ngaahi kupesi. |