Ne fai atu e maa'imoa pea kuo fai e ongosia moe haalofia (lea fakatu'i ki he fiekaia) pea nau pehe ai ke nau ki'i malooloo.  Fe'unga ia mo 'enau ofi atu ki he motu ko 'Eueiki pea nau hake ai. 

Lolotonga ia 'oku nofo he motu ko 'Eueiki ha ongo matu'a ko Fevanga mo Fefafa 'i hona ki'i 'api ne ui ko Faa'imata, mo 'ena tama pe 'e taha koe ta'ahine ko Kava.  Pea pango e tokotaha pe 'a Kava he na'e kilia.  Mahalo nai na'a koe 'uhinga ia ne nau nofo motu mavahe ai, koe kilia 'a si'i Kava.

Koe taimi foki ko eni na'e too e honge lahi he 'otu Tonga pea koe mo'ui 'ae si'i ongo matu'a ni mo 'ena tama ne ma'u pe mei he 'uto moe fangota mei tahi.  Na'e 'i ai pe moe fu'u kape 'e taha na'e tu'u he mataa fanga, pea kuo taimi ia ke faka'aonga'i ke nau ma'u me'atokoni mei ai, ka ne kei fakatolotolonga pe 'e he ongo matu'a koe siofaki ha 'aho 'e malolo ai 'a Kava. 

Ka 'i he 'aho ko eni kuo hake mai 'ae kau maa'imoa 'a'alo pea ha'ele atu pe Tu'i 'o 'afio siitakafalu (lea fakatu'i ki he tangutu situ'a) he tefito'i kape 'o pale ai (lea faka tu'i ki he fakamalumalu) he lau'i kape mei he la'a.  Na'e lele leva hono kaunga tangata ki 'uta koe kumi niu ke fai 'aki ha taumafa (lea fakatu'i ki he kai moe inu) 'ae tama.  Ne nau lele atu ko ia 'o fetaulaki ai moe ongo matu'a, 'a Fevanga mo Fefafa, 'o na 'ilo ai kuo 'i fanga 'ae Tu'i pea 'oku ne haalofia.  Ne feleeleaki e ongo matu'a hono kumi pe koe haa ha me'a ke ma'u ma'ae Tu'i.  Ne na manatu'i hake ai e fu'u kape 'i fanga pea pau leva hona loto ta koe 'aho totonu eni ke ta'o ai e fu'u kape.  Na'e tatali leva ai e kau tangata 'ae Tu'i pea faka'afu 'e Fevanga 'ae 'umu kae lele 'a Fefafa ki fanga ke taa mai e fu'u kape.  Kae 'uoke! (lea motu'a ki he 'oiaue) ko 'ene a'u atu 'a Fevanga ki mataafangaa koe Tu'i ena ia 'oku 'afio mai he lalo kape.  Na'e si'i fakato'oto'o 'ata'ata mai 'a Fevanga pea vakai atu e kau tangata 'ae Tu'i ki he'ene foki matamamahi mai 'o fakamatala kia Fefafa e me'a ne hoko.  Na'a na ki'i mumuhu si'i ai pea na hu atu ki hona fale 'o fanongo atu e kau tangata 'ae Tu'i ki he patoo mai mei fale.  Taimi si'i pe kuo na fua mai 'e me'a ki tu'a, taa koee koe sino ia 'ena tamaa, ko Kava ia.  Ne mo'utaangutua ai pe kau tangata 'ae Tu'i kae teuteu'i 'e Fevanga mo Fefafa 'ena tama 'o ta'o he 'umu, mo na laulau'aitu ai pe he me'apango e me'avalea mo'oni 'ae motu 'o hala mo'oni ha toe me'a lelei ke talitali 'aki e ha'ele ange 'ae Tu'i.  Ne pehe leva 'e he kau tangata 'ae Tu'i ke nau foki ki fanga 'o fakahaa ki he Tu'i e me'a ne hoko. 

Ne ongo mo'oni ki he finangalo (lea fakatu'i ki he loto) 'oe Tu'i 'ae feilaulau li'oa 'ae ongo matu'a pea ne fekau ke nau liuaki (lea fakatu'i ki he tafoki) kinautolu ki Tongatapu.  Ko ia ne liuaki mai ai e ha'ele mei 'Eueiki pea fonofono (lea motu'a ki he alealea) ai e Tu'i moe 'ene kau tanagata ke 'oua na'a nau toe talanoa ki he me'a ne hoko 'i 'Eueiki. 

Ne fai atu kuo 'ilo 'e Fevanga mo Fefafa kuo liuaki e ha'ele ia ki Tongatapu pea na si'i pehe ai pe ke 'oua toe fuke 'ena 'umu.  Ko ia ne hoko ai pe ngoto'umu 'o Kava ko si'ono fa'itoka pea tauhi ai pe 'e Fevanga mo Fefafa 'ae fa'itoka 'o Kava 'o ma'ala'ala mo faka'ofo'ofa.  Ne 'osi atu ha ngaahi 'aho mei ai kuo na vakai atu kuo 'asi ha ongo kifu'u 'akau 'e ua 'oku tupu he fa'itoka, koe taha he 'ulu 'oe fa'itoka moe taha he va'e.  Na'a na fakatokanga'i koe ongo kifu'u 'akau eni ne angakehe mei ha toe 'akau he motu.  Ko ia na'e 'ikai ai ke na ta'aki ka na tauhi e ongo kifu'u 'akau 'o a'u ki he'ena fu'u lalahi.  Ne na ui leva e fu'u 'akau 'i 'ulu ko Kava koe fakamanatu 'o Kava, kae ui e fu'u 'akau 'i va'e ko To.

Na'e 'alu pe 'aho moe fakatokanga'i 'e he ongo matu'a 'ae faikehekehe 'ae ongo fu'u 'akau.  Koe fu'u 'akau 'i 'ulu na'e sino va'ava'a mo lau faalalahi, ka koe fu'u 'akau 'i vae na'e sino paloloa mo lau loloa mo manifi.  Ne fai atu 'ena huo he 'aho e taha mo 'ena fakatokanga'i e ki'i kuma 'oku lele hake 'o kaikai he tefito'i Kava.  Koe tafoki mai 'ae ki'i kuma ne hange kuo ninimo pea tasipesipa hake pe 'o tau ki he tefito'i To pea kaikai ai.  Ko 'ene tafoki mai mei he tefito'i To kuo lele hangatonu mo oma.  Na'e faka'uhinga'i 'e he ongo matu'a 'oku pau koe fu'u Kava 'oku kona ka koe fu'u To 'oku melie. 

Ne hokohoko atu ai pe hono tauhi 'e Fevange mo Fefafa 'ae fa'itoka 'o Kava moe ongo fu'u 'akau 'o a'u ki he 'aho 'e taha kuo hake mai ki he motu ha tangata ko Lo'au.  Ne talitali lelei 'e he ongo matu'a 'a Lo'au pea nau talanoa hake 'o kau ki he 'uhinga 'ena nofo motu, moe ha'ele ange 'ae Tu'i, moe halaloa e motu ha me'a ke talitali 'aki, mo 'ena hanga ai 'o feilaulau'i 'ena tama, pea iku ki he ongo fu'u 'akau na'a na tauhi he fa'itoka 'o Kava.  Na'a na 'ave 'a Lo'au ke mamata ki he fa'itoka 'o Kava moe ongo fu'u 'akau.  Ne fuoloa si'i pe 'enau nofo pea teuteu leva 'a Lo'au ke hoko atu 'ene folau kae kimu'a pea folau na'e ne laulau ange leva kia Fevanga mo Fefafa 'ae maau ko eni, 'a ia kuo hoko 'o 'iloa koe laulau 'o Kava. 

Na'e tala ange 'e Lo'au kia Fevanga mo Fefafa ke na hanga 'o ta'aki e fu'u Kava moe fu'u To pea na oo 'o 'ave ki he Tu'itonga fakataha mo hono laulau, koe fakahinohino ia ki he anga 'o hono ngaohi 'oe fu'u Kava ke taumafa ai 'ae Tu'itonga.  Na'a nau fe'iloaki leva kae hoko atu e folau 'a Lo'au. 

Na'e pehe leva 'e Fevanga mo Fefafa ke na fakahoko e me'a ne tala ange 'e Lo'au pea na teuteu ai 'o tukufolau ki Tongatapu.  Ne na a'u atu ki Tongatapu 'oku kei Tu'itonga pe 'ae tama ne ha'ele ange ki 'Eueiki, pea na a'u atu leva ki hono kolongaa 'o fakatu'uta ai 'ena fononga.  Na'e fai atu pe 'ena fakamatala pea manatu'i kinaua 'e he Tu'itonga.  Na'a ne folofola mai ke 'oange 'ae fu'u Kava 'o teuteu'i fakatatau ki he laulau ne 'oange meia Lo'au.  Na'e loonuku mai leva e kaunga tangata 'ae Tu'i 'o vakai ki hono teuteu'i 'oe kava pea ko 'ene lavaa pe pea fekau 'e he Tu'i e taha 'o 'ene kaunga tangata ke ne inu na 'oku kona pea fai ai ha mate.  Ne inu 'e he kaunga tangata pea vakai ange 'oku 'ikai hoko ha kovi ki ai.  Ne toki taumafa leva 'e he Tu'i 'ae kava hono ua.  Koe fuofua taumafa kava leva ia pea talu mei ai moe hoko 'ae kava hono ua koe kava 'ae Tu'i. 

Na'e folofola e Tu'i ke 'oange 'ae fu'u To ke 'ahi'ahi'i 'e he'ene kau tangata pea vakai ange ne melie mo ifo pea hoko leva ia koe fono (me'akai) 'oe taumafa kava.  Ne toki liliu pe ki mui 'ae fono 'oe taumafa kava mei he To ki he ngaahi 'umu moe puaka 'a eni 'oku tau maheni ai he ngaahi 'aho ni.

Ne hounga 'aupito e finangalo 'ae Tu'itonga ki he feilaulau 'aufuato 'a Fevanga mo Fefafa pea too ai e motu ko 'Eueiki ma'a Fevanga pea 'ikai ngata ai ne fakanofo e hingoa Fevanga koe hingoa tukufakaholo 'o 'Eueiki.  Na'e toki 'oatu ki mui 'a Tu'itufu, koe foha 'oe Tu'iha'atakalaua mei Fonuamotu ke ne tauhi mai a 'Eueiki. 

Ko ia ne ongoongoa leva e feilaulau 'a Fevanga mo Fefafa koe fakataataa ki he anga 'oe 'ofa fonua moe tauhi Tu'i 'ae kakai o Tonga, pea tukufakaholo mai moe taumafa kava 'ae Tu'itonga koe fakamanatu makatu'unga he Tala 'oe Kava.